مالزی و تایلند به طرح BLOOM سنگاپور پیوستند؛ سه بانک مرکزی برای پرداخت‌های دیجیتال مشترک همکاری می‌کنند
بانک مرکزی مالزی (Bank Negara Malaysia – BNM) و بانک مرکزی تایلند (Bank of Thailand – BOT) روز جمعه به طرح BLOOM که توسط اداره پولی سنگاپور (Monetary Authority of Singapore – MAS) رهبری می‌شود، پیوستند و به جمع اعضای سیاست‌گذار این طرح پیوستند. BLOOM مخفف کلمات “Borderless, Liquid, Open, Online, Multi-currency” است و هدف آن این است که موسسات مالی بتوانند پرداخت‌های فرامرزی را با استفاده از استیبل کوین‌ها و سپرده‌های توکنیزه شده (tokenized deposits) انجام دهند، بدون اینکه نیاز باشد برای هر طرف مقابل و هر بازار، توافق‌نامه‌های جداگانه‌ای امضا کنند.
بر اساس اعلامیه MAS در تاریخ ۲۳ ماه جاری، این پیوستن باعث شده است که سه بانک مرکزی برای اولین بار گرد هم آیند تا نحوه پذیرش، مبادله و تسویه انواع مختلف پول‌های دیجیتال (استیبل کوین‌ها، سپرده‌های توکنیزه شده و ارزهای دیجیتال بانک مرکزی – CBDC) را در سطح بین موسساتی، بین شبکه‌ای و بین حوزه‌های قضایی مختلف تعریف کنند. طرح BLOOM در اکتبر ۲۰۲۵ توسط MAS راه‌اندازی شد و ادامه‌دهنده پروژه Orchid بود که از سال ۲۰۲۱ به بررسی کاربردهای دلار دیجیتال سنگاپور می‌پرداخت. پیوستن اعضای جدید، این چارچوب را از یک “آزمایشگاه آزمایشی تک‌کشوری” به یک “استاندارد مشترک سه بانک مرکزی” ارتقا می‌دهد.
منطق عملیاتی BLOOM بر پایه مشارکت عمومی و خصوصی (public-private) استوار است: سیاست‌گذاران، موسسات مالی، شبکه‌های پرداخت و تامین‌کنندگان فناوری با یکدیگر برای پیشبرد این طرح همکاری می‌کنند. این اعلامیه سه حوزه کاری اصلی را مشخص می‌کند: اول، پذیرش و تسویه فرامرزی؛ که در آن تحقیق می‌شود چگونه موسسات در حوزه‌های قضایی مختلف می‌توانند انواع مختلف پول‌های دیجیتال را بپذیرند، طرف‌های مقابل چگونه قرارداد امضا کنند و در نهایت تراکنش‌ها چگونه در سراسر بازارها تسویه شوند. دوم، قابلیت همکاری بین طرح‌های مختلف پول دیجیتال؛ که شامل راه‌حل‌های فنی و عملیاتی مورد نیاز برای ارتباط بین شبکه‌ها و زیرساخت‌ها می‌شود. سوم، کنترل‌های قابل برنامه‌ریزی (programmable controls)؛ یعنی مکانیزم‌های امنیتی مانند احراز هویت، غربالگری تحریم‌ها و کنترل تراکنش‌ها. نقش سه بانک مرکزی، وارد کردن ملاحظات سیاست عمومی و نظارتی در هنگام شکل‌گیری این چارچوب‌ها است.
برای بانک‌ها، نکته کلیدی که BLOOM به دنبال حل آن است، هزینه و زمان است. در حال حاضر، یک بانک برای انجام تسویه دارایی‌های دیجیتال فرامرزی، باید با هر بانک طرف مقابل و هر بازار به صورت جداگانه ارتباط برقرار کرده و انطباق مقررات را رعایت کند. BLOOM امیدوار است با یک چارچوب قابلیت همکاری یکپارچه، موسسات را از امضای تعداد زیادی توافق‌نامه تکراری بی‌نیاز کند، هزینه‌های پیاده‌سازی را کاهش دهد و زمان راه‌اندازی را کوتاه کند. این اعلامیه همچنین به طور خاص اشاره می‌کند که دامنه BLOOM فراتر از پرداخت‌ها است و شامل مدیریت وجوه شرکت‌ها، تامین مالی تجارت و پرداخت‌هایی است که توسط عامل‌های هوش مصنوعی (AI agent) در محدوده‌های از پیش تعیین شده انجام می‌شود.
با پیوستن BNM و BOT، مشارکت‌کنندگان BLOOM نیز به طور قابل توجهی گسترش یافته‌اند. اعضای جدید ذکر شده در این اعلامیه شامل Airwallex، Mastercard، Maybank، Monee، Nium، Ripple، ShopeePay، Visa و گروه بانک جهانی (World Bank Group) هستند. پیش از این، BLOOM شامل موسساتی مانند Anchorage Digital، Ant International، Circle، Coinbase، DBS، J.P. Morgan، Kasikornbank، OCBC، Stripe، Temasek و UOB بوده است، که این امر باعث شده است صادرکنندگان استیبل کوین جهانی، بانک‌های بزرگ سنتی، بانک‌های محلی جنوب شرق آسیا و شرکت‌های پرداخت در یک میز گرد هم آیند.
شایان ذکر است که گروه بانک جهانی به عنوان یک بانک توسعه چندجانبه به این طرح پیوسته است. این اعلامیه بیان می‌کند که این امر به مدرن‌سازی سیستم‌های پرداخت در اقتصادهای در حال توسعه و وارد کردن نیازهای پرداخت فرامرزی و شمول مالی به بحث‌ها کمک خواهد کرد. این بدان معناست که جاه‌طلبی BLOOM فراتر از سه کشور مالزی، سنگاپور و تایلند است و هدف آن تبدیل “پول دیجیتال فرامرزی” به یک چارچوب قابل تکرار در مناطق وسیع‌تر است. برای موسساتی مانند Ripple که سال‌ها بر روی پرداخت‌های فرامرزی سرمایه‌گذاری کرده‌اند، پیوستن به یک چارچوب قابلیت همکاری که توسط بانک‌های مرکزی تایید شده است، سیگنالی قوی‌تر از اثبات ارزش تجاری نسبت به آزمایش‌های انفرادی در محیط‌های آزمایشی (sandbox) است.
برای BNM، این پیوستن از صفر آغاز نمی‌شود. BNM در فوریه سال جاری سه طرح را اعلام کرد که قرار است در سال ۲۰۲۶ استیبل کوین رینگیت و سپرده‌های توکنیزه شده را برای پرداخت‌های عمده‌فروشی داخلی و فرامرزی آزمایش کند. همچنین، BNM یک برنامه سه ساله و سه مرحله‌ای برای بررسی توکنیزه کردن دارایی‌های واقعی (RWA tokenization) را آغاز کرده است. به عبارت دیگر، برای مالزی، BLOOM به معنای اتصال نقاط قوت رینگیت موجود به یک چارچوب تسویه هماهنگ بین‌المللی است تا نتایج آزمایش‌های تک‌کشوری با سنگاپور و تایلند همسو شود.
سه بانک مرکزی نیز هر کدام بیانیه‌هایی صادر کرده‌اند. معاون بانک مرکزی مالزی، عزنان بن عبدالعزیز، اظهار داشت: “آینده پرداخت‌های فرامرزی بدون درز با استفاده از انواع پول‌های دیجیتال، از یک چشم‌انداز دور به یک واقعیت قابل دسترس تبدیل می‌شود.” دارانی سائیجو، معاون بانک مرکزی تایلند در امور ثبات پرداخت و نظارت مالی، گفت که این همکاری به تدوین رویکردهای نظارتی پیشرو برای پول‌های توکنیزه شده (به ویژه در پرداخت‌های فرامرزی و تسویه عمده‌فروشی) کمک خواهد کرد، در حالی که در حین بررسی نوآوری‌ها، نظارت محتاطانه و متناسب را حفظ می‌کند. هر دو اظهارنظر بر “پیشگامی نظارت” تاکید دارند، که تفاوت اصلی BLOOM با اتحادیه‌های صنعتی معمولی است.
با قرار دادن این موضوع در بستر مناسب، سنگاپور مدت‌هاست که به یک قطب نظارتی برای ارزهای دیجیتال و استیبل کوین‌ها در منطقه تبدیل شده است. MAS مقررات سختگیرانه‌ای را برای استیبل کوین‌ها (ذخیره ۱۰۰٪، ممنوعیت سوددهی) و سیاست “تحمل صفر” نسبت به شرکت‌های ارز دیجیتال ثبت‌نشده، اعمال کرده است. گسترش طرح BLOOM به سه کشور، به معنای تبدیل برچسب “استیبل کوین با نظارت شفاف” از یک کشور (سنگاپور) به یک زبان مشترک برای سه کشور مالزی، سنگاپور و تایلند است. برای موسساتی که قصد دارند کسب‌وکار پرداخت فرامرزی استیبل کوین را در جنوب شرق آسیا گسترش دهند، این چارچوب یک نقطه شروع انطباق روشن را فراهم می‌کند: به جای تلاش برای درک مقررات هر کشور به صورت جداگانه، می‌توانند به یک استاندارد قابلیت همکاری مشترک تعریف شده متصل شوند.
دو نکته در ادامه شایان توجه است. اول، اینکه سه بانک مرکزی چه زمانی “روش مشترک” را به مشخصات فنی و قراردادهای مشخصی تبدیل خواهند کرد و آیا تراکنش‌های آزمایشی (pilot transaction) به صورت عمومی منتشر خواهد شد. دوم، اینکه آیا اجرای پرداخت‌ها توسط عامل‌های هوش مصنوعی در محدوده‌های از پیش تعیین شده، به یک کانون نظارتی جدید تبدیل خواهد شد. برای ناظران در تایوان، این موج در جنوب شرق آسیا با “رهبری بانک مرکزی، مشارکت عمومی و خصوصی، و دو مسیر موازی سپرده‌های توکنیزه شده و استیبل کوین‌ها” در تضاد مستقیم با جهت‌گیری‌های نظارتی مالی دیجیتال در حال شکل‌گیری در منطقه قرار دارد: جنوب شرق آسیا نمونه‌ای از مبادله استانداردسازی برای قابلیت همکاری را در زمینه کارایی پرداخت فرامرزی و حاکمیت نظارتی ارائه می‌دهد.
