سهام شرکت‌های هوش مصنوعی روز جمعه پس از افت شدید در بازارهای جهانی، از وال استریت تا آسیا، بار دیگر روند صعودی را تجربه کردند. اما آیا این روند صعودی موقت، نشانه‌ای از یک اصلاح بازار یا آغاز ترکیدن حباب هوش مصنوعی است؟
بازگشت موقت سهام هوش مصنوعی
شرکت انویدیا (Nvidia) با ۲.۷۸ درصد افزایش به قیمت ۱۸۶.۶۴ دلار رسید، پس از آنکه روز پنجشنبه ۹.۳ درصد سقوط کرده بود. شرکت ای‌ام‌دی (AMD) نیز پس از افت ۱۷.۳ درصدی در روز قبل، با رشد به قیمت ۴۴۹.۰۴ دلار بازگشت. با این حال، هر دو سهم همچنان به طور قابل توجهی پایین‌تر از اوج قیمت‌های خود در ماه اکتبر قرار دارند و این نشان می‌دهد که یک روند صعودی کوتاه‌مدت، چه میزان اندکی می‌تواند خسارات وارده را جبران کند.
این افت تنها محدود به بازارهای آمریکا نبود. شاخص KOSPI کره جنوبی روز جمعه ۶ درصد از ارزش خود را از دست داد، در حالی که شاخص بورس تایوان در طول هفته بیش از ۸ درصد سقوط کرد که بدترین عملکرد هفتگی آن در ماه‌های اخیر محسوب می‌شود. شرکت TSMC نیز در جریان این افت، به سقف کاهش روزانه خود رسید. خبرگزاری رویترز گزارش داد که مقامات تایوانی از بانک‌های دولتی خواسته‌اند تا برای حمایت از قیمت‌ها مداخله کنند.
شاخص US Tech 100 نیز که نماینده بازار نقدی فناوری است، با ۱.۸۵ درصد افزایش به ۲۷,۰۰۷.۳ واحد رسید، اما همچنان در این هفته بیش از ۵.۵ درصد افت داشته است. نمودار روزانه این شاخص نشان می‌دهد که روند صعودی فعلی پس از یک افت بزرگ‌تر از سطوح ماه اکتبر رخ داده است و بازگشتی به روند قبلی نیست.
نگرانی‌های سیاسی و اقتصادی
انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا نگرانی‌ها را در مورد افزایش نظارت بر مراکز داده در صورت پیروزی دموکرات‌ها تشدید کرد. طبق گزارش Ballotpedia، در ۴۰ حوزه از ۴۱ حوزه انتخاباتی محلی در تاریخ ۳ نوامبر، رأی‌دهندگان به محدود کردن توسعه رأی دادند و اقدامات حمایتی از ساخت‌وساز را رد کردند. اگرچه برخی از این آراء مشورتی بودند، اما پیام سیاسی آن کاملاً واضح بود.
این موضوع برای شرکت‌های تولیدکننده تراشه اهمیت دارد، زیرا مراکز داده بزرگترین عامل رشد آن‌ها محسوب می‌شوند. هر پروژه مرکز داده نیازمند هزینه‌های هنگفتی برای پردازنده‌ها، سرورها، سیستم‌های برق‌رسانی و خنک‌کننده است. محدودیت‌ها می‌توانند منجر به تأخیر در سفارش‌ها یا انتقال ساخت‌وساز به مکان‌های دیگر شوند.
با این حال، این تردیدها پیش از انتخابات نیز وجود داشت. شرکت‌های هوش مصنوعی و مشتریان آن‌ها به شدت در حال سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت خود هستند، اغلب پیش از آنکه بازدهی مشخصی داشته باشند. افزایش هزینه‌های استقراض، حفظ این سرمایه‌گذاری‌ها را دشوارتر می‌کند. رویترز به نقل از استیو سوسنیک، استراتژیست بازار، هشدار داد که سهام پرطرفدار در حال حاضر «قیمت‌گذاری شده برای کمال» هستند.
اصلاح بازار یا ترکیدن حباب؟
اصلاح بازار به وضعیتی گفته می‌شود که قیمت‌ها حداقل ۱۰ درصد از اوج اخیر خود سقوط می‌کنند. این لزوماً به معنای کاهش سودآوری کسب‌وکار نیست. تصور کنید شرکتی که سهامش با ۶۰ برابر سود سالانه معامله می‌شود، زیرا سرمایه‌گذاران انتظار رشد انفجاری دارند. اگر سرمایه‌گذاران حاضر شوند تنها ۴۰ برابر همان سود را بپردازند، سهام می‌تواند بدون کاهش سود، یک سوم ارزش خود را از دست بدهد.
ترکیدن حباب، وضعیتی جدی‌تر است: زمانی رخ می‌دهد که انتظارات غیرواقعی اثبات شده و پولی که از رونق حمایت می‌کند، شروع به ناپدید شدن می‌کند.
درس‌هایی از گذشته
تاریخ هشداری مفید ارائه می‌دهد. در دوران سقوط حباب دات‌کام، شاخص نزدک (Nasdaq) بین مارس ۲۰۰۰ تا اکتبر ۲۰۰۲ حدود ۷۷ درصد سقوط کرد. اینترنت یک پدیده زودگذر نبود، اما سرمایه‌گذاران به شدت در مورد سرعت تبدیل آن به سودآوری شرکت‌ها اغراق کرده بودند.
اپراتورهای مخابراتی ثروت خود را صرف کابل‌کشی فیبر نوری برای مشتریانی کردند که هنوز نیامده بودند. شرکت Global Crossing که یک شبکه بین‌المللی ایجاد کرده بود، در سال ۲۰۰۲ اعلام ورشکستگی کرد. فناوری باقی ماند؛ اما بسیاری از شرکت‌ها و سهامداران از بین رفتند.
هوش مصنوعی نیز ممکن است با عدم تطابق مشابهی بین وعده‌های بلندمدت و بازدهی کوتاه‌مدت مواجه شود و برخی از سرمایه‌گذاران در حال حاضر در این مورد صحبت می‌کنند. به عنوان مثال، کمبود حافظه RAM نیز یک فرصت تجاری است که بسیاری از شرکت‌ها سعی در استفاده از آن دارند. استخراج‌کنندگان سابق ارزهای دیجیتال سخت‌افزار خود را اجاره می‌دهند و استارتاپ‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری و استنتاج هوش مصنوعی در همه جا در حال ظهور هستند.
حال، یک شرکت فرضی را در نظر بگیرید که میلیاردها دلار وام می‌گیرد تا مرکزی داده پر از تراشه‌های انویدیا بسازد و انتظار دارد سال‌ها این قدرت محاسباتی را با قیمت‌های بالا اجاره دهد. اگر مشتریان کمتر از حد انتظار هزینه کنند، هزینه‌های استقراض افزایش یابد یا ساخت‌وساز به تأخیر بیفتد، بدهی همچنان باید بازپرداخت شود.
اپراتور ممکن است سفارش تراشه‌ها را لغو کند، پیمانکارانش کار خود را از دست بدهند و شرکت‌های برق که ظرفیت جدیدی را برنامه‌ریزی کرده بودند، مشتریان مورد انتظار خود را از دست بدهند. وام‌دهندگان و سرمایه‌گذاران که بدهی آن را در اختیار دارند نیز ممکن است متحمل زیان شوند. در این صورت، فروش سهام می‌تواند به مشکلی برای کل اقتصاد تبدیل شود.
تفاوت با دوران دات‌کام
با این حال، یک تفاوت مهم با سال ۲۰۰۰ وجود دارد. شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، آلفابت، آمازون و متا کسب‌وکارهای سودآوری با مشتریان تثبیت شده و جریان‌های نقدی قابل توجهی هستند، برخلاف بسیاری از استارتاپ‌های سوداگرانه دات‌کام. آن‌ها می‌توانند بهتر از ارائه‌دهندگان کوچک‌تر خدمات ابری هوش مصنوعی که برای گسترش به وام‌های مکرر متکی هستند، در برابر مشکلات مقاومت کنند.
این امکان وجود دارد که هوش مصنوعی به تحول صنایع ادامه دهد، در حالی که تعدادی از شرکت‌های منفرد هوش مصنوعی شکست بخورند و سرمایه‌گذاران در شرکت‌های موفق بیش از حد پرداخت کرده باشند.
نشانه‌های هشدار مالی
چراغ‌های هشدار مالی شروع به چشمک زدن کرده‌اند. رویترز روز جمعه گزارش داد که هزینه بیمه در برابر نکول شرکت ارائه‌دهنده خدمات ابری هوش مصنوعی CoreWeave از ۱۰۰۰ واحد پایه فراتر رفته است. این نوع حفاظت تا حدودی شبیه بیمه وام عمل می‌کند: با افزایش قیمت، سرمایه‌گذاران نگرانی بیشتری را در مورد بازپرداخت نشان می‌دهند.
با این حال، بازارهای گسترده‌تر اوراق قرضه همچنان به طور نسبتاً عادی عمل می‌کنند. این نشان‌دهنده فشار فزاینده در پرخطرترین گوشه‌های تأمین مالی هوش مصنوعی است، نه اثبات یک بحران سیستمی.
آزمون‌های پیش رو
هفته آینده آزمون‌های ملموس‌تری نسبت به یک روز دیگر از نمودارهای قرمز یا سبز ارائه خواهد داد. نتایج شرکت‌های CoreWeave، Applied Materials و Cisco می‌تواند نشان دهد که آیا مشتریان همچنان در حال سفارش ظرفیت و تجهیزات هستند یا خیر، در حالی که داده‌های تورم بر انتظارات در مورد هزینه‌های استقراض تأثیر خواهد گذاشت. سفارش‌های پایدار و بدهی قابل مدیریت، استدلال اصلاح بازار را تقویت می‌کند.
پروژه‌های لغو شده مکرر، تأمین مالی مجدد ناموفق و کاهش فروش، نشان‌دهنده ترک خوردن پایه‌های مالی رونق خواهد بود. سوال این نیست که آیا هوش مصنوعی آینده‌ای دارد یا خیر، بلکه این است که آیا هر شرکتی که میلیاردها دلار روی آن آینده سرمایه‌گذاری می‌کند، توانایی رسیدن به آن را دارد یا خیر.
