محققان در شبکه بیت کوین حفرههای امنیتی عمدی در کیف پولها ایجاد کردند تا ببینند چه اتفاقی میافتد.
به محض قرار گرفتن این “طعمهها” در شبکه، برنامههای خودکار در عرض چند ثانیه به سراغ آنها رفتند.
وینسنت ژاکوت و بنوا دونت، دانشمندان علوم کامپیوتر از دانشگاه لیژ بلژیک، مقادیر کمی بیت کوین و اتریوم به ارزش ۳ تا ۵ دلار را در حسابهایی که عمداً خطاهای امضای دیجیتال داشتند، قرار دادند. ژاکوت در مصاحبهای با رسانهها گفت: “در شبکه بیت کوین، حمله بلافاصله پس از قرار دادن طعمه آغاز شد، در عرض یک یا چند ثانیه.” او افزود که حداقل دو تراکنش رقیب در حافظه موقت (mempool) برای تایید منتظر بودند و برای همان تراکنش با هم رقابت میکردند.
ماهیت باز و بدون مجوز شبکه بیت کوین این نوع حملات را ممکن میسازد. به محض ورود یک تراکنش به حافظه موقت، برای همه قابل مشاهده است. مهاجمان میتوانند به طور مداوم شبکه را رصد کنند و منتظر بروز خطاهای قابل پیشبینی باشند، به جای اینکه به طور خاص قربانیان را هدف قرار دهند. این موضوع نشان میدهد که امنیت کیف پول نباید تنها به انضباط کاربر متکی باشد؛ توسعهدهندگان، تولیدکنندگان کیف پول و صرافیها باید محافظتهای داخلی را برای جلوگیری از تبدیل اشتباهات رایج به فرصتهای سوءاستفاده رباتها در لحظه، پیادهسازی کنند.
جزئیات فنی و نحوه سوءاستفاده
سوابق تراکنشهای روی زنجیره از یکی از این آدرسهای تلهگذاری شده، نحوه وقوع این اتفاق را نشان میدهد. مشکل در نحوه امضای پرداختها توسط کیف پول نهفته است: هر امضا به یک عدد تصادفی (nonce) متکی است که باید فقط یک بار استفاده شود. اگر یک کلید خصوصی یکسان برای امضای دو تراکنش با استفاده از همان nonce استفاده شود، هر کسی که همزمان هر دو تراکنش را مشاهده کند، میتواند با کمی محاسبات جبری، کلید خصوصی را بازیابی کرده و وجوه را برداشت کند.
تیم تحقیقاتی شش آدرس جدید از یک کیف پول ایجاد کرد و به هر کدام ۷۲۰۰ ساتوشی (کوچکترین واحد بیت کوین، معادل چند دلار) منتقل کرد. حدود یک ساعت بعد، دو آدرس از این میان به یکدیگر پرداخت کردند و هر دو از یک nonce استفاده کردند؛ از آنجایی که این پرداختها توسط دو کلید خصوصی متفاوت امضا شده بودند، این موضوع هنوز اطلاعاتی را فاش نمیکرد. سپس، یکی از این آدرسها با استفاده از همان nonce، تراکنش پرداخت سومی را امضا کرد. در این مورد، یک کلید خصوصی nonce را مجدداً استفاده کرده بود و فرمول بازیابی کلید خصوصی را برای همه آشکار ساخت.
پس از آن، این آدرس ۵۲۰۰ ساتوشی باقیمانده را به یک آدرس ناشناس منتقل کرد. این تراکنش توسط کلید خصوصی خود طعمه امضا شده بود و ۹ دقیقه بعد در یک بلوک گنجانده شد. ۴۷۰۰ ساتوشی که به آدرس سارق رسید، تاکنون جابجا نشده است. آدرس همکار آن نیز به دلیل اینکه با افتادن یک کلید خصوصی، nonce مشترک کلید دیگر را نیز فاش میکرد، در معرض خطر قرار گرفت. آن آدرس ۱۳ روز غیرفعال ماند تا اینکه در “پاکسازی” دیگری که چند ماه بعد انجام شد، وجوه آن برداشت شد.
یافتههای گسترده در شش بلاکچین
تیم تحقیقاتی همین خطاها را در بازار بزرگتر جستجو کرد. در روش امضای دیجیتال رایج ECDSA، نرمافزار کیف پول از دو جزء برای تشکیل امضا استفاده میکند: یک کلید خصوصی که داراییها را کنترل میکند و مجموعهای از اعداد تصادفی (nonce) که فقط باید یک بار استفاده شوند. در مقالهای کوتاه با عنوان “Oops… I Did It Again. I Reused my Nonce” که توسط این دو محقق در موسسه مونتفیور دانشگاه لیژ منتشر شد، آنها تمام امضاهای ECDSA را در شبکههای بیت کوین، دوج کوین، اتریوم، لایت کوین، بیت کوین کش و دش، از زمان راهاندازی تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۴، اسکن کردند. در مجموع، ۳۶۲۰ کلید خصوصی بازیابی شد که ۳۲۷۸ مورد از آنها متعلق به بیت کوین، ۱۹۵ مورد متعلق به دوج کوین، ۱۱۹ مورد متعلق به اتریوم، ۹ مورد متعلق به لایت کوین، ۶ مورد متعلق به بیت کوین کش و ۱ مورد متعلق به دش بود.
همچنین ۱۵ کلید خصوصی دیگر وجود داشت که تنها با مقایسه شش شبکه با یکدیگر قابل شناسایی بودند، که نشان میدهد برخی نرمافزارهای کیف پول مشکلدار، nonce را در چندین بلاکچین مجدداً استفاده میکنند. مجموع اوج موجودی این آدرسها کمتر از ۲۱۰۰ دلار بود.
تیم، اوج موجودی هر آدرس آسیبپذیر را با قیمت ارز در تاریخ ۲۵ نوامبر ۲۰۲۴ محاسبه کرد که مجموعاً حدود ۱۰۱ میلیون یورو یا ۱۰۶ میلیون دلار برآورد شد. با این حال، این رقم بر این فرض استوار است که مهاجمان در لحظه اوج موجودی هر آدرس موفق به برداشت شدهاند و قربانیان پس از آن وجوهی اضافه نکردهاند. تیم مبلغ واقعی برداشت شده را تأیید نکرده است.
بیشترین ریسک در سالهای اولیه بیت کوین متمرکز شده بود: استخرهای وجوه آسیبپذیر ۹ بار از مرز ۱ میلیون دلار عبور کردند که بیشتر آنها بین سالهای ۲۰۱۴ تا اوایل ۲۰۱۶ بود و در دسامبر ۲۰۱۴ به نزدیک ۲۶ میلیون دلار رسید. موج بعدی حدود ۱۲ میلیون دلاری در سال ۲۰۲۲ و یک موج حدود ۱ میلیون دلاری دیگر در سال ۲۰۲۳ رخ داد که هر دو عمدتاً از اتریوم بودند.
برداشتهایی که شبیه حملات به نظر میرسند، به سالها قبل بازمیگردند. قدیمیترین فعالیت بیت کوین که در این مقاله به عنوان حمله احتمالی علامتگذاری شده است، به فصل چهارم سال ۲۰۱۵ بازمیگردد. در مورد اتریوم، یک آدرس افشا شده در نوامبر ۲۰۲۲ ابتدا ۶ و سپس ۳۵۰ اتر دریافت کرد و ۱۲ ثانیه پس از ورود وجوه، توسط آدرس دیگری برداشت شد. ژاکوت اذعان کرد که مقاله تلاشی برای تمایز بین حملات واقعی و برداشتهای عادی نکرده است.
مهاجمان همچنین بلاکچینهای خاصی را هدف قرار میدهند. این تحقیق نشان میدهد که دوج کوین، دش و لایت کوین احتمالاً در محدوده نظارت فعال مهاجمان نیستند. این مقاله اشاره میکند که “بیشتر” وجوهی که همچنان در معرض خطر هستند، در یک آدرس بیت کوین با فرمت غیر استاندارد متمرکز شدهاند، اما این آدرس و موجودی فعلی آن منتشر نشده است.
پیامدهای امنیتی و راهحلهای آینده
این تحقیق دو مسئلهای را که اغلب به طور جداگانه مورد بحث قرار میگیرند، به هم پیوند میدهد: کیفیت تصادفی بودن پیادهسازی کیف پول و قابلیت حمله در لحظه به دلیل وجود حافظه موقت عمومی.
در ماه جولای سال جاری، نقص در تولید کلید خصوصی کیف پول سختافزاری Coldcard باعث شد مهاجمان در ۲۵ دقیقه اول ۵۹۴ بیت کوین را برداشت کنند. در آن زمان، این شرکت از کاربران خواست تا داراییهای خود را هر چه سریعتر منتقل کنند. در مقایسه با نقصهای میانافزار کیف پولهای سختافزاری، استفاده مجدد از nonce در اینجا بیشتر شبیه به یک مشکل بلندمدت در لایه نرمافزار است: کیف پولهای معیوب ممکن است سالها پیش دیگر بهروزرسانی نشده باشند، اما کلیدهای خصوصی که در اختیار دارند همچنان فعال هستند و همیشه کسی در حافظه موقت در حال نظارت است.
برعکس، این موضوع توضیح میدهد که چرا “کیف پول سرد” راهحل کاملی نیست. هنگامی که یک کلید خصوصی در مرحلهای بازیابی شود، دیگر هیچ نظم و انضباط نگهداری بعدی نمیتواند آن را جبران کند. به عبارت دیگر، بیشتر کاری که کاربر میتواند انجام دهد، جبران پس از واقعه است، یعنی انتقال ارز. آنچه واقعاً میتواند نتیجه را تغییر دهد، این است که آیا تولیدکنندگان کیف پول استفاده مجدد از nonce را اجباری بررسی میکنند و آیا صرافیها میتوانند آدرسهای بازیابی شده را در زمان ورود وجوه مسدود کنند.
دو مسیر برای پیگیری وجود دارد: اول، اینکه آیا کیف پولهای اصلی و تولیدکنندگان سختافزار، “تشخیص استفاده مجدد از nonce” را به عنوان یک بررسی اجباری در فرآیند امضا گنجاندهاند؛ دوم، اینکه آیا بلاکچینها لیست سیاه برای آدرسهای افشا شده شناخته شده ایجاد میکنند تا صرافیها بتوانند در زمان ورود وجوه آنها را مسدود کنند.
- سولانا قصد دارد durable nonce را حذف کند؛ هکرهای کره شمالی با استفاده از آن ۲۷۰ میلیون دلار سرقت کردند.
- جاستین دریک، محقق اتریوم، هشدار میدهد: هوش مصنوعی ممکن است در عرض چند ماه کیف پولها را هک کند.
- تحلیل میستریفاگ: چگونه ماژول جاسوسی در Ledger کاشته شد و عبارات بازیابی را سرقت کرد.



