بنیاد اتریوم و پروژه Open Anonymity پروتکل zkAPI را توسعه دادهاند؛ پروتکلی مبتنی بر دانش صفر که به کاربران امکان میدهد برای خدمات هوش مصنوعی و سایر APIهای پولی هزینه پرداخت کنند، بدون اینکه هویت خود را به درخواستهایشان پیوند دهند.
این سیستم که هماکنون بر روی شبکه اصلی اتریوم (mainnet) فعال است، سوابق پرداخت را از درخواستها و پرسوجوهای ارسال شده به ارائهدهندگان خدمات جدا میکند، هرچند که تمام فعالیتهای شبکه یا محتوای ارسالی کاربران را پنهان نمیکند.
پروژه Open Anonymity در پستی در تاریخ ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۶، همکاری خود با بنیاد اتریوم را اعلام کرد و خدمات چت عمومی هوش مصنوعی خود با نام OA-chat را معرفی نمود. بنیاد اتریوم نیز در تاریخ ۲ اکتبر، zkAPI را با توصیف «وسیلهای برای هوش مصنوعی خصوصی» معرفی کرد.
این پروتکل در ابتدا توسط دیوید کراپیس، پژوهشگر اتریوم، و ویتالیک بوترین، همبنیانگذار اتریوم، پیشنهاد شد و تیم Open Anonymity کلاینت، سرور، قراردادهای هوشمند و یکپارچهسازی مرورگر را ساخت.
کاربران ابتدا مقداری ETH را به قرارداد ZkAPIVault در شبکه اصلی اتریوم واریز میکنند. این واریز سپس با استفاده از یک درخت مرکل (Merkle tree)، که یک ساختار داده رمزنگاری شده است، به یک تعهد (commitment) تبدیل میشود، در حالی که موجودی قابل خرج به صورت یک یادداشت خصوصی در دستگاه کاربر نگهداری میشود.
در ابتدای هر جلسه، مرورگر یک اثبات دانش صفر (zero-knowledge proof) تولید میکند که ثابت میکند کاربر دارای وجوه کافی برای پرداخت است و هنوز آن پول را خرج نکرده است. تأیید پرداخت بدون اطلاع از سپرده خاص مورد استفاده برای پرداخت و هویت کاربر انجام میشود.
پس از تکمیل تأیید، یک کلید API با سقف هزینه صادر میشود و درخواست مستقیماً از مرورگر به ارائهدهنده هوش مصنوعی ارسال میگردد. پس از انقضای کلید API، رسید استفاده دریافت خواهید کرد. سپس سیستم آن مبلغ را از موجودی خصوصی کسر میکند و یک شماره سریال یکطرفه به نام nullifier از خرج شدن مجدد همان وجوه جلوگیری میکند.
این پروتکل از اثباتهای Groth16، رمزنگاری BN254 و هشینگ Poseidon برای خصوصی و قابل تأیید بودن سیستم پرداخت استفاده میکند و کاربران میتوانند وجوه باقیمانده خود را مستقیماً از طریق قرارداد vault برداشت کنند، حتی اگر سرورهای zkAPI از کار بیفتند.
این پروتکل پیوند پرداخت را پنهان میکند، نه محتوا را. ارائهدهنده همچنان درخواستها و جزئیات شبکه مانند آدرس IP را مشاهده میکند و میتواند با زمانبندی، جلسات را مطابقت دهد. توسعهدهندگان استفاده از Tor با یک مدار (circuit) تازه برای هر جلسه را پیشنهاد میکنند، زیرا تاریخچه مکالمات تکراری، سبک نوشتاری یا جزئیات شخصی میتواند به ارائهدهنده اجازه دهد تا جلسات فردی را دوباره پیوند دهد.
این پروژه به علایق اخیر بوترین نزدیک است. به یاد بیاورید که اواخر ماه گذشته او نقشه راه بلندمدت اتریوم را به اشتراک گذاشت که بر اثباتهای رمزنگاری و تأیید تأکید بیشتری داشت. zkAPI این رویکرد کلی را برای پرداختهای روزمره به کار میبرد و به یک سرویس اجازه میدهد تا بدون دریافت هویت حساب متعارف، هزینه را تأیید کند.



