دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مناقشه بر سر چگونگی کنترل هوش مصنوعی پیشرفته، موضع خود را مشخص کرد. واشنگتن قواعد را تدوین نخواهد کرد؛ این صنعت قلم را در دست خواهد داشت و کاخ سفید ناظر خواهد بود.
در تاریخ ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ترامپ مدیران ارشد شرکت‌های هوش مصنوعی را در کاخ سفید میزبانی کرد تا توافق‌نامه ایمنی داوطلبانه را اعلام کند. این توافق‌نامه رسماً «تعهد مشترک برای مسئولیت‌های پیشرفته» نامیده می‌شود و با عنوان «توافق کاخ سفید بر سر هوش فوق‌العاده» نیز شناخته می‌شود. این سند تنها یک صفحه دارد.
رهبران شش شرکت بزرگ هوش مصنوعی این سند را تأیید کردند: Anthropic، Google، Meta، Nvidia، OpenAI و xAI که زیرمجموعه SpaceX است. این شرکت‌ها در مجموع، سازندگان سیستم‌هایی هستند که این توافق‌نامه قصد دارد آن‌ها را تنظیم کند.
این توافق‌نامه یک چارچوب چهار سطحی برای نظارت بر چگونگی توسعه و استقرار مدل‌های هوش مصنوعی پیشرفته تعیین می‌کند.
چهار تعهد اصلی عبارتند از:
نظارت داخلی
شرکت‌ها موافقت می‌کنند که سیستم‌های قوی برای ردیابی مدل‌های خود از درون ایجاد کنند.
تیم‌های نظارتی توانمند
گروه‌های ایمنی داخلی باید اختیارات واقعی داشته باشند، نه اینکه صرفاً در انتهای جلسات حضور داشته باشند.
حسابرسان مستقل
بازبینان خارجی دعوت می‌شوند و این توافق‌نامه به این حسابرسان خارجی نقش‌هایی شبیه به افشاگران فساد (whistleblower) می‌دهد.
کمیته‌های سطح هیئت مدیره
رعایت پروتکل‌های ایمنی به هیئت مدیره ارجاع داده می‌شود، جایی که کمیته‌ها موظفند از اجرای پروتکل‌ها اطمینان حاصل کنند.
این توافق‌نامه به صراحت الزام‌آور نیست. این توافق‌نامه شرکت‌ها را به اتخاذ این اقدامات تشویق می‌کند، اما هیچ تعهد قانونی، جریمه یا مکانیسم اجرایی ندارد. ترامپ در عوض، این تعهدات را «اخلاقاً الزام‌آور» توصیف کرد و بر خودتنظیمی قوی به عنوان ستون فقرات این ترتیب تأکید نمود.
بر اساس این اعلامیه، صنعت اطمینان داد که می‌تواند خطرات مرتبط با امنیت سایبری و امنیت زیستی را مدیریت کند.
این توافق‌نامه همزمان با یک دستور اجرایی که در همان روز صادر شد، اعلام گردید. این دستور اجرایی مقرر می‌دارد که گفتمان دولتی از اصطلاح «هوش مصنوعی» به «هوش فوق‌العاده» تغییر یابد.
رویکرد داوطلبانه خود جدید نیست. این توافق‌نامه بر اساس تعهدات ایمنی داوطلبانه هوش مصنوعی که در سال ۲۰۲۳ تحت ریاست جمهوری جو بایدن ایجاد شد، بنا شده است. آن تلاش اولیه نیز تعهدات شرکت‌ها را بر مقررات سخت‌گیرانه ترجیح داده بود.
آنچه تغییر کرده، چارچوب‌بندی است. نسخه ۲۰۲۶ ساختارهای رسمی مانند کمیته‌های سطح هیئت مدیره و حسابرسان با حمایت‌های شبیه به افشاگران فساد را معرفی می‌کند.
برای شش امضاکننده، این توافق‌نامه در کوتاه‌مدت یک پیروزی آشکار است. آن‌ها از قوانین فدرال الزام‌آور اجتناب می‌کنند، کنترل بر نحوه اندازه‌گیری ایمنی را حفظ می‌کنند و یک عکس یادگاری در کاخ سفید دریافت می‌کنند که نشان می‌دهد آن‌ها افراد مسئول در این حوزه هستند.
بدون جریمه، قدرت این توافق‌نامه کاملاً به این بستگی دارد که آیا شرکت‌ها در مواقعی که ایمنی با سرعت یا درآمد در تضاد قرار می‌گیرد، به تعهدات خود عمل خواهند کرد یا خیر.
چند نکته دیگر برای پیگیری در ماه‌های آینده:
افشاگری
آیا امضاکنندگان حسابرسان مستقل خود را به طور عمومی معرفی کرده و یافته‌هایشان را به اشتراک خواهند گذاشت؟
بازماندگان
شش امضاکننده برجسته هستند، اما آن‌ها تمام صنعت نیستند. اینکه آیا توسعه‌دهندگان دیگر نیز به این توافق می‌پیوندند یا تحت فشار قرار می‌گیرند، میزان اهمیت این چارچوب را تعیین خواهد کرد.
فشار ایالتی و بین‌المللی
یک رویکرد فدرال با حداقل دخالت می‌تواند فضایی را برای سایر حوزه‌های قضایی فراهم کند تا این خلاء را با قوانین خود پر کنند. شرکت‌هایی که در سطح جهانی فعالیت می‌کنند، ممکن است همچنان با تعهدات الزام‌آور در جاهای دیگر مواجه شوند، صرف نظر از آنچه در کاخ سفید قول داده‌اند.
