سهام شرکت تنباکوی ژاپن (JT) در پی فرمان پوتین سقوط کرد؛ مسکو دارایی‌های این شرکت را تحت مدیریت موقت درآورد
مسکو، روسیه – در اقدامی که منجر به سقوط چشمگیر سهام شرکت تنباکوی ژاپن (JT) شد، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در تاریخ ۵ نوامبر فرمانی را امضا کرد که بر اساس آن، چهار شرکت تولیدی متعلق به JT در روسیه به طور موقت تحت مدیریت یک شرکت روسی قرار گرفتند. این اقدام در روز ۶ نوامبر باعث شد تا سهام JT در بورس توکیو با افت شدید و رسیدن به حد نصاب روزانه (۱۵۰۰ ین یا ۱۹.۳ درصد) به قیمت ۶۲۶۹ ین (معادل تقریبی ۱۲۹۷ دلار آمریکا با احتساب نرخ ارز ۷ نوامبر) بسته شود. همزمان، شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن نیز با افت ۵.۹۶ درصدی مواجه شد. بخش عملیات روسیه حدود ۲۵ درصد از سود عملیاتی تعدیل شده JT را به خود اختصاص داده است.
جزئیات فرمان پوتین و واکنش‌ها
فرمان رئیس‌جمهور روسیه، شرکت “Industrial Assets” را به عنوان مدیر موقت برای چهار شرکت تحت مالکیت JT International (JTI) در روسیه تعیین کرده است. به گزارش رسانه‌های مستقل، این شرکت مدیریت موقت در تاریخ ۱۶ سپتامبر ثبت شده و رئیس آن، سرگئی درموف، پیشتر یکی از مقامات سرویس امنیت فدرال (FSB) در منطقه کورسک بوده است. گزارش‌ها حاکی از آن است که چندین شرکت با نام مشابه “Industrial Assets” در روسیه وجود دارند که در پرونده‌های قبلی مربوط به واگذاری شرکت‌های خارجی نقش داشته‌اند.
شرکت تنباکوی ژاپن در بیانیه‌ای رسمی در تاریخ ۶ نوامبر، تأیید کرد که چهار شرکت تولیدی آن تحت مدیریت موقت قرار گرفته‌اند. JT اعلام کرد که این گروه همواره تمامی قوانین و تحریم‌های قابل اجرا در روسیه را رعایت کرده است. این شرکت در حال حاضر در حال جمع‌آوری اطلاعات و ارزیابی گزینه‌های موجود و تأثیرات احتمالی بر فعالیت‌های گروه است. طبق گزارش روزنامه سانکی شیمبون، این چهار شرکت عمدتاً به تولید سیگار مشغول هستند و هیچ کارمند ژاپنی در کارخانه‌های محلی حضور ندارند. JT همچنین تأکید کرده است که این اقدام مشابه مصادره یا ملی‌سازی توسط دولت روسیه نیست، اما تحولات آتی همچنان غیرقابل پیش‌بینی است.
پوتین پیشتر اعلام کرده بود که این‌گونه واگذاری‌ها پاسخی متقابل به تحریم‌های غرب و مسدود کردن دارایی‌های دولتی روسیه است. او همچنین گفته است که در صورت فراهم بودن شرایط مناسب، کنترل این دارایی‌ها می‌تواند بازگردانده شود. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، در پاییز امسال شرکت‌های خارجی دیگری از جمله مترو آلمان، اوشان فرانسه، نستله سوئیس و شرکت لجستیکی FM Logistic نیز با واگذاری مشابهی روبرو شده‌اند.
واکنش مقامات ژاپنی و تنش‌های دیپلماتیک
کازوئو فوکوشیما، وزیر دارایی ژاپن، در کنفرانس خبری صبح روز ۶ نوامبر اعلام کرد که “از طریق کانال‌های دیپلماتیک به دولت روسیه اعتراض کرده و به طور فوری خواستار لغو این اقدام شده‌ایم.” وی افزود که دولت با همکاری وزارتخانه‌های مربوطه و شرکت JT، اقدامات لازم را اتخاذ خواهد کرد. همچنین، وزیر امور خارجه ژاپن، مینورو کیهارا، در همان روز خواستار لغو فوری این اقدام از سوی روسیه شد.
روزنامه مسکو تایمز گزارش داده است که روابط ژاپن و روسیه در ماه‌های اخیر به طور محسوسی رو به وخامت گذاشته است. برخی تحلیلگران معتقدند که مسکو با این اقدام قصد دارد توکیو را به دلیل حمایت از اوکراین و پیوستن به تحریم‌های G7 علیه روسیه، مجازات کند. در ماه اکتبر، سرویس امنیت فدرال روسیه یک خبرنگار ژاپنی از روزنامه هوکایدو شیمبون را به اتهام جاسوسی بازداشت کرد. هر دو روزنامه هوکایدو شیمبون و دولت ژاپن این اتهامات را رد کرده‌اند. شرکت JT اعلام کرده است که در صورت بروز هرگونه رویداد قابل افشا، بلافاصله آن را اعلام خواهد کرد.
اهمیت بازار روسیه برای JT
بر اساس گزارش روزنامه سانکی شیمبون، سهم عملیات روسیه در درآمد JT در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۰ درصد و در سود عملیاتی تعدیل شده ۲۵ درصد پیش‌بینی شده بود. در سه ماهه سوم سال ۲۰۲۶، سهم بازار JT در روسیه حدود ۳۵.۵ درصد و رتبه اول را به خود اختصاص داده بود.
واکنش‌های دیگر در بازار
دیمیتری مدودف، معاون شورای امنیت فدرال روسیه و رئیس‌جمهور سابق این کشور، نیز در پلتفرم X (توییتر سابق) به این موضوع واکنش نشان داد و با لحنی تمسخرآمیز نوشت: “سهام شرکت تنباکوی ژاپن پس از قرار گرفتن دارایی‌هایش در روسیه تحت مدیریت موقت یک شرکت روسی بر اساس فرمان رئیس‌جمهور، با افت بی‌سابقه ۱۹.۳ درصدی مواجه شد. این اتفاق بسیار مهمی است. به هر حال، سیگار کشیدن هم آدم را می‌کشد.”
پیش‌زمینه‌ها و تحولات منطقه‌ای
این تحولات در حالی رخ می‌دهد که بازارهای آسیایی نیز شاهد نوسانات شدیدی بوده‌اند. در روزهای اخیر، بازارهای سهام کره جنوبی به دلیل نگرانی‌ها از وضعیت اقتصادی جهانی و تحولات ژئوپلیتیکی، شاهد افت‌های قابل توجهی بوده‌اند. همچنین، گزارش‌هایی مبنی بر احتمال از سرگیری مذاکرات صلح بین روسیه، اوکراین و آمریکا در ماه نوامبر منتشر شده است. در همین حال، روسیه اخیراً مجوز خرید بیت کوین، اتریوم و USDT را برای سرمایه‌گذاران خرد صادر کرده و بورس مسکو نیز در نظر دارد تا ماه دسامبر معاملات این ارزهای دیجیتال را آغاز کند.
