ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، پروژه جانبی جدیدی را آغاز کرده است: مقایسه قبوض برق. او در پستی در تاریخ ۱۷ اکتبر ۲۰۲۶ در پلتفرم X، نحوه هزینه‌کرد در استخراج بیت‌کوین و استنتاج هوش مصنوعی را مقایسه کرد.
نکته اصلی او ساده است: هزینه‌های استخراج بیت‌کوین بین سخت‌افزار و برق تقسیم می‌شود، در حالی که استنتاج هوش مصنوعی عمدتاً صرف سخت‌افزار می‌شود.
برآوردهای مرتبط با این مقایسه، هزینه استخراج یک بیت‌کوین را حدود ۹۳,۷۰۰ دلار تخمین می‌زند. از این مبلغ، حدود ۳۷,۶۰۰ دلار یا ۴۰ درصد به هزینه‌های سرمایه‌ای محاسباتی (Capex)، یعنی هزینه اولیه خرید دستگاه‌های استخراج، اختصاص دارد.
برق حدود ۴۰,۶۰۰ دلار یا ۴۳.۳ درصد را به خود اختصاص می‌دهد. به عبارت دیگر، هزینه دستگاه‌ها و هزینه برقی که آن‌ها را راه‌اندازی می‌کند، تقریباً برابر است.
استنتاج هوش مصنوعی داستان بسیار متفاوتی را روایت می‌کند. استنتاج مرحله‌ای است که در آن یک مدل آموزش‌دیده به سؤالات پاسخ می‌دهد، تصاویر تولید می‌کند یا برای کاربران کد می‌نویسد.
هزینه تخمینی در این بخش حدود ۲۶,۲۶۰ دلار به ازای هر سال پردازنده گرافیکی (GPU) است. هزینه‌های سرمایه‌ای محاسباتی حدود ۱۹,۹۰۰ دلار یا ۷۶ درصد از این مبلغ را تشکیل می‌دهد.
و برق؟ بین ۱,۰۵۰ تا ۱,۲۶۰ دلار، که معادل فقط ۴ تا ۴.۸ درصد کل هزینه است. برای یک اپراتور هوش مصنوعی، قبض برق بیشتر شبیه به یک خطای گرد کردن است تا یک نگرانی استراتژیک.
این شکاف در سطح تأسیسات گسترده‌تر می‌شود. تخمین زده می‌شود که ساخت و بهره‌برداری از یک سایت استخراج بیت‌کوین بین ۷۰۰,۰۰۰ تا ۱ میلیون دلار به ازای هر مگاوات باشد.
زیرساخت هوش مصنوعی حدود ۲۰ میلیون دلار به ازای هر مگاوات هزینه دارد.
تحلیل بوترین بر ترکیب هزینه‌ها تمرکز دارد، نه بر اینکه کدام بخش بیشتر هزینه می‌کند یا در مجموع انرژی بیشتری مصرف می‌کند. این تحلیل تلاشی برای مقایسه هزینه‌های مطلق یا کل مصرف انرژی بین این دو صنعت نیست.
ماینرهای بیت‌کوین همچنان به هزینه‌های جاری برق بسیار حساس هستند، زیرا برق سهم بزرگی از آنچه برای تولید هر سکه لازم است را می‌بلعد. اقتصاد اپراتورهای هوش مصنوعی به کارایی و بهره‌وری سخت‌افزار بستگی دارد، به این معنی که هر پردازنده گرافیکی گران‌قیمت در طول عمر خود چقدر کار مفید انجام می‌دهد.
استخراج بیت‌کوین و مراکز داده هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای برای منابع مشابه رقابت می‌کنند: اتصالات شبکه برق، برق ارزان و فضای فیزیکی.
استخراج بر اساس سیستم اثبات کار (Proof-of-Work) ساخته شده است، جایی که دستگاه‌ها برای حل معماها با هم رقابت می‌کنند و برنده بیت‌کوین تازه صادر شده را به دست می‌آورد. برق یک ورودی ساختاری به این فرآیند است که توضیح می‌دهد چرا این بخش سهم بزرگی از برآورد هزینه را به خود اختصاص می‌دهد.
اتریوم، شبکه‌ای که بوترین هم‌بنیان‌گذار آن است، سال‌ها پیش از اثبات کار فاصله گرفت. بنابراین، وقتی او در مورد اقتصاد انرژی بیت‌کوین اظهار نظر می‌کند، به عنوان کسی صحبت می‌کند که زنجیره خودش دیگر این هزینه خاص را پرداخت نمی‌کند.
در مقابل، استنتاج هوش مصنوعی به تراشه‌های تخصصی وابسته است. این تراشه‌ها گران هستند و مراکز داده‌ای که آن‌ها را در خود جای می‌دهند، همانطور که برآوردهای تأسیسات نشان می‌دهد، به ازای هر مگاوات هزینه ساخت بسیار بیشتری دارند.
اگر برق بیش از ۴۰ درصد هزینه استخراج یک سکه را تشکیل دهد، ماینرهایی که به انرژی ارزان و پایدار دسترسی دارند، مزیت ساختاری دارند، در حالی که کسانی که در معرض بازارهای پرنوسان برق هستند، ریسک واقعی حاشیه سود را متحمل می‌شوند.
برخی از ماینرها می‌توانند استفاده از زیرساخت خود را برای برنامه‌های کاربردی هوش مصنوعی که در آن‌ها کارایی سرمایه ممکن است بیشتر باشد، بررسی کنند. با این حال، سایت‌های استخراج بین ۷۰۰,۰۰۰ تا ۱ میلیون دلار به ازای هر مگاوات هزینه دارند، در حالی که زیرساخت هوش مصنوعی حدود ۲۰ میلیون دلار به ازای هر مگاوات هزینه دارد. هر ماینری که به هوش مصنوعی علاقه‌مند باشد، خود را برای تعهد سرمایه‌ای کاملاً متفاوتی آماده می‌کند و ریسک برق را با ریسک سخت‌افزار و بهره‌وری جایگزین می‌کند.
برای بخش هوش مصنوعی، با سهم برق حدود ۴ تا ۴.۸ درصد از هزینه‌های استنتاج، فشار بر حفظ مشغولیت و کارایی پردازنده‌های گرافیکی است، زیرا سخت‌افزار بیکار با ۱۹,۹۰۰ دلار هزینه سرمایه‌ای سالانه، چیز گران‌بهایی است که نباید بدون استفاده رها شود.
