راکش کومار به شیوه‌ای متواضعانه از پیروزی خود سخن می‌گوید.
کومار می‌گوید: «نمی‌خواهم بگویم «من به شما گفته بودم»، اما واقعاً «من به شما گفته بودم»».
این استاد مهندسی برق و کامپیوتر در دانشگاه ایلینوی در اربانا-شامپین، چهار سال است که یکی از منتقدان سرسخت دانشگاهی واشنگتن بوده است. هدف او: تلاش ایالات متحده برای متوقف کردن صنعت تراشه چین از طریق کنترل صادرات.
با انویدیا (Nvidia) شروع کنیم. در نیمه اول سال ۲۰۲۶، سهم این شرکت از بازار شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی چین به ۳۴ درصد کاهش یافت که ۴۴ درصد نسبت به سال قبل افت داشته است.
این میزان معادل ۶۷۸ هزار دستگاه ارسال شده است. هنوز هم عدد بزرگی است، اما سهم کمتری از یک بازار رو به رشد.
در همین حال، هواوی (Huawei) در همین دوره سهم خود را به ۲۸ درصد رساند و ۵۷۲ هزار شتاب‌دهنده هوش مصنوعی در چین ارسال کرد. شرکت‌های داخلی به طور فزاینده‌ای در حال جایگزینی سخت‌افزارهای خارجی با محصولات داخلی هستند.
کل محموله‌های شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی در چین در نیمه اول سال ۲۰۲۶ به حدود ۲ میلیون دستگاه رسید.
ترکیب این محصولات نیز در حال تغییر است. داده‌ها نشان‌دهنده گرایش به سمت تراشه‌های غیر GPU است، که اهمیت دارد زیرا GPUها حوزه تخصصی انویدیا هستند.
هیچ‌کدام از این‌ها به این معنا نیست که کنترل‌های صادراتی بی‌اثر بوده‌اند. محدودیت‌های اعمال شده توسط دولت بایدن و کشورهای متحد مانند هلند، توانایی چین برای تولید پیشرفته‌ترین تراشه‌ها را محدود کرده است.
نقطه کلیدی گلوگاه، لیتوگرافی EUV است. این دستگاه‌ها از نور فرابنفش شدید برای حک کردن ریزترین الگوهای مداری روی سیلیکون استفاده می‌کنند و برای تولید پیشرفته ضروری هستند.
با قطع دسترسی به EUV، پیشرفت تراشه‌های داخلی یک کشور محدود می‌شود. چین در دهه گذشته ده‌ها میلیارد دلار در زنجیره تامین نیمه‌هادی‌های خود سرمایه‌گذاری کرده است، اما همچنان برای گره‌های پیشرفته به تجهیزات خارجی متکی است.
در سال ۲۰۲۶، کنترل‌های صادراتی بر اقلام محاسباتی پیشرفته به سمت بررسی موردی به جای رد کلی حرکت کرد. این شامل صدور مجوز موردی و تعدیل تعرفه‌ها تحت تمرکز مجدد دولت ترامپ بر این موضوع است.
استدلال‌های کومار به تفصیل در کتاب او در سال ۲۰۲۶ با عنوان «عصر تراشه: چگونه نیمه‌هادی‌ها به قدرتمندترین منبع جهان تبدیل شدند» (Chip Age: How Semiconductors Became the World’s Most Powerful Resource) بیان شده است.
این کتاب تراشه‌ها را به عنوان یک منبع استراتژیک هم‌تراز با کالاهایی که دوران‌های ژئوپلیتیکی پیشین را شکل دادند، در نظر می‌گیرد. این کتاب شکنندگی زنجیره تامین، رقابت قدرت‌های بزرگ و تقاضای فزاینده ناشی از هوش مصنوعی را بررسی می‌کند.
کومار در مصاحبه‌ای اخیر، چین را هم به عنوان الگو و هم به عنوان هشدار برای کشورهایی مانند هند معرفی کرد. سرمایه‌گذاری ده‌ها میلیارد دلاری چین نشان می‌دهد که تعهد سنگین دولتی چه چیزی می‌تواند بسازد، اما پول به تنهایی دسترسی چین به پیشرفته‌ترین ابزارهای تولید را نخرید و وابستگی به تجهیزات خارجی همچنان یک آسیب‌پذیری باقی ماند که رقبا می‌توانستند از آن سوءاستفاده کنند.
برای سرمایه‌گذاران در شرکت‌های تراشه آمریکا، داده‌های نیمه اول سال یک سیگنال واضح است. دسترسی به چین را نمی‌توان به عنوان یک جریان درآمد پایدار در نظر گرفت، زمانی که سیاست‌ها با هر دولتی می‌تواند سخت‌گیرانه‌تر یا آسان‌تر شود.
رشد در کل محموله‌ها، به حدود ۲ میلیون دستگاه، تأیید می‌کند که تقاضای چین برای سخت‌افزار هوش مصنوعی عظیم است و سهم فزاینده‌ای از آن توسط تامین‌کنندگان محلی و طرح‌های غیر GPU تامین می‌شود.
برای سیاست‌گذاران، درسی که کومار بر آن اصرار دارد، درباره اثرات مرتبه دوم است. کنترل‌های صادراتی می‌تواند یک برتری فناورانه در لبه پیشرفت را حفظ کند و در عین حال، به طور موثر، جایگزین داخلی رقیب را در تمام سطوح پایین‌تر از آن تامین مالی کند.
